بـقـیـع

«انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس

اهل البیت و یطهرکم تطهیرا»

اراده خداوند است که هر آلایش و

پلیدی را از شما اهل البیت ببرد

وشما را از هر عیب پاک و منزه

گرداند."سوره احزاب،آیه۳۳"

یکی از آیاتی که در باب مدح و ثنای اهل بیت نبوت است آیه ۳۳ سوره احزاب است

که معروف به آیه تطهیر است و در زمره آن سیصد آیه ای است که در شأن علی بن

ابیطالب(ع) نازل شده (صواعق المحرقه ص۷۶)

این آیه شریفه بنابر اذعان دوست و دوشمن در شأن اهل بیت نبوت نازل گردیده٬ لکن

برخی از اهل سنت آن را انکار میکنند که چون آیه در بین آیات مربوط به همسران

رسول الله(ص) است٬ در شأن همسران ایشان است و نه اهل بیت ایشان!!!!

اما جواب:

۱-در عرف عادی مردم بسیار رخ داده است که شخصی در حال صحبت٬ خطاب خود را

از شخص مقابل به طرف دیگری بر میگرداند... که در بین اعاظم و علمای ادب سایر

ملل مرسوم است و عرب هم از این قاعده مستثنی نیست...که این نوع نوشتن ویا

صحبت به دلیل این انجام می شود که نکته مهمی و قابل توجهی را گوش زد کند. در

آیات قران کریم هم نمونه های دیگر این نوع ادبیات را می بینیم.

۲-اگر خطاب به همسران نبی اکرم(ص) بود باید ضمیرهای لیذهب عنکم و یطهرکم

مونث می آمد یعنی لیذهب عنکن و یطهرکن

بنابراین خطاب همسران گرامی رسول الله(ص) نیست٬ چرا که در ادبیات عرب جایی

ضمیر مذکر می آید که جمع یا کاملا مرد باشند و یا اینکه اگر زنانی در بین آنها هست

از تعداد مردان کمتر باشد که در این صورت قاعده تغلیب جاری میشود و ضمیر را مذکر

ذکر می کنند٬ همان طور که در آیه شریفه آمده:

لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا

چرا که آیه خطابش به جمعی است که فقط در میان آنها یک نفر زن است و آنهم

سیدةالنساءالعالمین٬صدیقه کبری٬ فاطمه زهراء(سلام الله علیها) می باشد.

و اگر بخواهیم بگوییم که مراد از آیه شریفه همسران پیامبر هستند سه اشکال

اساسی و مهم پیش می آید:

اول-از باب ادبیات عرب صحیح نیست به جمع مونث با ضمیر مذکر

خطاب شود.

دوم-این آیه می فرماید که اراده الهی بر زوال هر زشتی و پلیدی

است. که به صورت عام آمده و پلیدی ظاهری و چه پلیدی معنوی را

شامل میشود٬ اما دو تن از همسران رسول الله(ص) مرتکب عمل

زشتی شدند که راجع به آنها آیه نازل شد که انشاالله در آینده

متذکر آن خواهم شد.

همچنین طبق تصریح ابتدای آیه ۳۳ «و قرن فی بیوتکن ولا تبرجن

تبرج الجاهلیة الاولی...» که خداند امر می کند که زنان پیامبر باید در

خانه های خود بماند و همچون جاهلیت نخستین در میان مردم

ظاهر نشوند.

عایشه بنت ابابکر به جهت مخالفت از خلیفه زمانش یعنی علی بن

ابیطالب(ع) از مدینه خارج شد و به مقابله با نایب رسول اسلام بر

خواست٬و عده ای را به قتال با امیرالمؤمنین فرا خواند٬ که این خود

در نهایت زشتی و پلیدی است که انسان در مقابل خلیفه زمانش

شمشیر بکشد.

سوم-در کتب اهل سنت روایات متواتر آمده است که مراد از آیه

تطهیر٬ اهل بیت نبوت یعنی خمسه طیبه بوده و نه همسران

ایشان.

چنانچه ابن حجر مکی با کمال تعصبی که دارد در ذیل همین آیه در صواعق المحرقه

می گوید:

اکثر مفسرین عقیده بر این است که آیه در شأن علی و فاطمه و حسن و حسین

(علیهم السلام) نازل گردیده «لتذکیر ضمیر عنکم و یطهرکم» به دلیل اینکه

ضمیر عنکم و یطهرکم مذکر است.

همچنین بزرگان دیگر از اهل سنت همین تفسیر را برای آیه تطهیر قایل شده اند

مانند:

احمد حنبل در ص۳۳۱.جلد ۱ کتاب مسند حنبل و شیخ سلیمان بلخی حنفی

در باب ۳۳ کتاب بنابیع الموده از قول عایشه نقل کرده اند و ده ها تن دیگر

شأن نزول آیه:

ثعلبی در تفسیر خود از ام المؤمنین ام سلمه همسر بزرگوار پیامبر اعظم(ص) نقل

می کند:

پیامبر در خانه خود بودند که فاطمه پارچه حریری نزد ایشان آوردند٬پیامبر

فرمودند:همسر و حسن و حسین (علیهم السلام) را صدا کن٬آنها را آورد٬

سپس غذا میل نمودند و بعد رسول الله(ص) عبایی بر آنها افکند و فرمود:

اللهم هؤلاء اهل بیتی و عترتی فاذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهیرا

خدایا اینها خاندان منند٬ پلیدی را از آنها دور کن٬ و از هر آلودگی پاکشان گردان

که در اینجا بود آیه تطهیر نازل شد٬ ام سلمه می گوید من آمدم که به زیر

کساء بروم از حضرت(ص) کسب اجازه کردم و عرض کردم: آیا من هم با

شما هستم؟

فرمودند: انک الی خیر٬ تو بر خیر و نیکی هستی (اما در زمره این گروه

نیستی).

که حاکم حسکانی هم در جلد دوم کتاب شواهد التنزیل صفحه ۵۶ ای روایت را از ام

سلمه ذکر نموده٬ و همچنین روایت دیگری آورده:

که رسول الله ۶ ماه و به قول عده ای دیگر ۸ماه٬ هنگامی که برای نماز صبح از کنار

خانه فاطمه(س) می گذشتند٬ با صدای بلند می فرمودند:

الصلوة یا اهل البیت٬ انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت

و یطهرکم تطهیرا

هنگام نماز است ای اهل بیت٬ خداوند اراده فرموده که پلیدی را از

شما اهل بیت دور کنئ و شما را پاک سازد