بارون کارادو -مورخ و محقق فرانسوی

علی٬آن شجاع بی همتا و قهرمان یکه تازی بود که

پهلو به پهلو پیامبر اسلام می جنگید.

به اعمال برگزیده و معجزه آسایی قیام نمود٬ در

معرکه بدر بیست ساله بود که با یک ضرب دست٬ 

یکه سوار قریش را دو نیم ساخت!

در احد شمشیر پیامبر را به دست گرفت و بر سرها٬

کلاه خود می شکافت و بر تن ها جوشن می درید!

درنبرد خیبر با یک دست دروازه سنگین آهنین را از

جای کند و آن را بالای سر خود سپر ساخت!

و اما پیامبر او را بسیار دوست می داشت و به او

بسی وثوق داشت٬روزی به سوی علی اشاره کرد و

گفت: من کنت مولا فعلی مولاه

امام علی بن ابیطالب.تألیف عبدالفتاح عبدالمقصود.ج۱/ص۱۷

علی از اقیانوس های ژرف روح و بیان است در هر زمان و هر

مکان...٬ما هرگز تسلیم یأس نشده ایم و هرگز نخواهیم شد.زیرا

کمک و پیروزی با ماست.

به شهادت همان کسانی که به کمک ما بر خاستند و فرزند ابی

طالب از آنان است.

قدرت نمایی و قهرمانی امام محدود به میدانهای جنگ نبود٬

قهرمانی بود در صفای بصیرت و طهارت وجدان و سحر بیان و حرارت

ایمان٬و عمق روح انسانیت و بلندی همت و نرمی طبیعت.

ویاری محروم و رهایی مظلوم از چنگال متجاوز و ظالم٬ و فروتنی

برای حق٬ به هر صورت و مظهری که حق برایش تجلی نماید.

این نیروی قهرمانی٬ همیشه محرک و انگیزنده است٬گرچه

روزگارها از آن بگذرد.

امروز و هر روز که شوق ما برای پی ریزی بنای صالح و فاضلانه

شدید شود و به سوی آن باز گردیم٬

...راستی بر هر مورخی٬ هر چه هوشمند و نابغه باشد محال است

که بتواند تصویری کامل از شخص عظیمی مانند علی به دست تو

دهد. گرچه در هزار صفحه باشد٬...

زیرا آنچه این قهرمان تفکر و تأمل نموده٬گفته و عمل کرده و در میان

خود و پروردگارش بوده است. نه گوشی شنیده و نه چشمی دیده

و آن بسیار بسیار بیش از آن است که به دستش نمودار یا با زبان و

قلمش آشکار ساخته است.

پس هر تصوری که از او ترسیم کنیم ناچار صورت ناقصی از آن اصل

کامل است٬...

علی آن قهرمان بی مانند فکر و روح و بیان است٬در هر زمان و در

هر مکان.

«امام علی بن ابیطالب»-تألیف:عبدالفتاح عبدالمقصود٬ج۱-ص۱۷

پولس سلامه (ادیب و حقوقدان بزرگ مسیحی-لبنان)

شبهایی که بیدار بودم و با درد و رنج می گذراندم٬

افکار و تخیلاتم مرا به گذشته کشاند٬ شهید بزرگ امام

علی و سپس امام حسین (علیهم السلام) به یاد من آمدند.

یک بار مدتی طولانی گریستم و سپس شعر علی و حسین را

نوشتم....

این نویسنده مسیحی پس از آنکه خود را شخصی معرفی می

کند که با دیده ای باز و بدون تنگ نظری به مسائل

نگاه میکند٬ به بیان فضائل و کمالات علی (ع) می

پردازد و پس از شرح شهادت حضرت علی (ع) با این بیان

زیبا میگوید:

ای داماد پیغمبر٬شخصیت تو٬ مرتفع تر از مدار ستارگان

است.

این از خصایص نور است که پاک و منزه باقی می ماند.

گرد و غبار نمی تواند آن را لکه دار و کثیف کند. آن

کس که از حیث شخصیت٬ ثروتمند است هرگز نمی تواند فقیر

باشد.

نجابت و شرافت او با غم دیگران عالیتر و بزرگتر شده

است. شهید راه دینداری و ایمان٬ با لبخند رضایت٬ درد

و مشقت را می پذیرد.

ای استاد ادب و سخن٬شیوه گفتار تو مانند اقیانوسی

است که در عرصه پهناور آن٬ روحها به هم می رسند و به

یکدیگر می پیوندند...

داستان غدیر-صفحه ۳۰۱

توماس کارلایل-فیلسوف و نویسنده مشهور انگلیسی

اما علی(ع)٬ ما را جز این نرسد که او را دوست بداریم و به او عشق بورزیم.

چه او جوانمردی بلند قدر و بزرگ نفس بود. از سر چشمه وجدانش مهر و نیکویی سیل آسا سرازیر می گشت. از دلش شعله های نیرومندی و دلاوری زبانه می کشید.

شجاعتر از شیر ژیان بود٬ اما شجاعتی ممزوج با مهربانی و لطف و رأفت و دل نرمی...

در کوفه ناگهان به حیله کشته شد٬ و شدت عدالتش موجب این جنایت گشت٬ چه او هر کس را چون خودش عادل می پنداشت.

هنگامی که درباره قاتلش گفتگو می شد٬ گفت: اگر زنده ماندم خودم می دانم و اگر در گذشتم کار با شماست٬ اگر خواستید قصاص کنید٬ ضربت شمشیرش را به یک ضربه سزا دهید.... (۱)

نرسیسان - سردبیر سفارت بریتانیا در بغداد

اگر این خطیب بزرگ (علی بن ابیطالب-علیه السلام) در عصر ما٬ هم اکنون بر منبر کوفه پا می نهاد٬ می دیدید که مسجد کوفه با آن همه پهناوری اش از سران و بزرگان اروپایی موج می زد٬ می آمدند تا از دریای سرریز دانش او درختشان را سیراب کنند. (۲)

1. داستان غدیر.صفحه ۲۹۴
2. داستان غدیر.صفحه۳

علی (ع)٬ پرورده محمد (ص) و عمیقا به وی در امر اسلام وفا دار بود٬علی(ع) تا سر حد شور و عشق پایبند دین بود.

صادق و راستگو بود٬ در امور اخلاقی بسیار خرده گیر بود٬هم سلحشور بود و هم شاعر٬ همه صفات لازمه اولیاءالله در وجودش جمع بود. (۱)

شبلی شمیل (طبیب و محقق مسیحی)

امام علی بن ابیطالب (ع) بزرگ بزرگان و یکتا نسخه ای است که خاور و باختر در گذشته و حال٬ صورت دیگری از آن که مطابق با اصل باشد به خود ندیده است. (۲)

ولـتـر (نویسنده و فیلسوف قرن هجدهم میلادی-فرانسه)

ولتر در کتاب رسال ای درباره آداب و روسوم ملتها خلافت امیر المؤمنین را مستند شمرده و معتقد است که پیامبر اسلام و صیت کرده٬ و حتی از صحابه قلم و دوات خواسته که حضرت علی را به جانشینی خود کتبا منصوب کند.

ولتر از اجرا نشدن این وصیت اظهار تاسف می کند و می گوید:

آخرین اراده پیامبر اسلام (ص) اجرا نشد٬ او علی را به جانشینی خود منصوب کرده بود٬ و حال آن که پس از وفاتش٬ عده ای ابوبکر را برگزیدند. (۳)

1. داستان غدیر-تالیف:جمعی از دبیران/صفحه۲۹۷
2. ادبیات و تعهد در اسلام-تالیف:محمد زضا حکیمی/صفحه۲۵۰
3. داستان غدیر/صفحه ۲۹۳